އިންދިރާ ގާނދީ މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލް (އައިޖީއެމްއެޗް) ގައި 2016 އިން 2024 އަށް އުފަންވި ކުދިންގެ ތެރެއިން ހަތަރު އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ކުދިންގެ ކިބައިގައި އުފަންވާއިރު ހުންނަ އައިބުތައް (ބާތު ޑިފެކްޓްސް) ހުރިކަން ގައުމީ ފެންވަރުގެ ފުރިހަމަ ދިރާސާއަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ.
މި މުހިންމު ދިރާސާ ކުރައްވާފައި ވަނީ އައިޖީއެމްއެޗްގެ ކުޑަކުދިންގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރުން ކަމަށްވާ ޑރ. އަހްމަދު ފައިސަލް، ޑރ. ހަމްސާ އާރިފް ރަޝީދު، ޑރ. މިހްނަތު މުސްތަފާ އަދި ޑރ. ނިޔާޝާ އިބްރާހިމްއެވެ.
ނުވަ އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް ބަހާލައިގެން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާގައި އައިޖީއެމްއެޗްގައި އުފަންވި 17,188 ކުދިންގެ މައުލޫމާތު ތަހުލީލުކޮށްފައިވެއެވެ. ދިރާސާގެ ނަތީޖާއިން ދައްކާގޮތުގައި ޖުމްލަ 729 ކުއްޖެއްގެ ކިބައިގައި އުފަންވާއިރު ހުންނަ މަދުވެގެން އެއް އައިބު ހުއްޓެވެ. މިއީ ކޮންމެ 1,000 ކުދިންގެ ތެރެއިން 42.4 ކުދިންނެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް މި ދާއިރާއިން ކުރެވުނު އެންމެ ތަފްސީލީ އެއް ދިރާސާއެވެ.
މި ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި އެންމެ އާންމުކޮށް ފެނިފައިވަނީ ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމާ ގުޅުންހުރި އައިބުތަކެވެ. އެއީ ރެކޯޑުކުރެވުނު ހުރިހާ އައިބުތަކުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 29 އިންސައްތައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިތުގެ ބައެއް ބަލިތައް ކަމަށްވާ ވެންޓްރިކިއުލާ ސެޕްޓަލް ޑިފެކްޓްސް، އޭޓްރިއަލް ސެޕްޓަލް ޑިފެކްޓްސް އަދި ޕޭޓަންޓް ޑަކްޓަސް އާޓީރިއޯސަސް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ދެވަނައަށް އެންމެ ގިނައީ ކަށިތަކާއި މަސްތަކުގެ ނިޒާމާ ގުޅުންހުރި އައިބުތައް ކަމަށްވާއިރު، ތިންވަނައަށް އެންމެ ގިނައީ ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމުގެ އައިބުތަކެވެ.
ދިރާސާކުރި ޑޮކްޓަރުން ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މިފަދަ އައިބުތަކާއެކު އުފަންވި ގިނަ ކުދިންނަކީ ދުވަސް ފުރައި އުފަންވި ކުދިންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ކުދިން އުފަންވެފައިވަނީ ސިޒޭރިއަން ހަދައިގެންނެވެ. އަދި އަންހެން ކުދިންނަށްވުރެ ފިރިހެން ކުދިންގެ ކިބައިގައި މިފަދަ އައިބުތައް ހުރި މިންވަރު އިތުރުކަން ވެސް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ.
އުފަންވާއިރު ހުންނަ މިފަދަ އައިބުތަކުގެ ސަބަބުން ތުއްތު ކުދިންގެ ސިއްހަތަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވާކަން މި ދިރާސާއިން ހާމަވެއެވެ. އެގޮތުން މިފަދަ އައިބުތަކާއެކު އުފަންވި ކުދިންގެ 11 އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ ކުދިންނަށް އުފަންވުމާއެކު ނޭވާލެއްވުމަށް އެހީތެރިކަން (ރިސަސިޓޭޝަން) ބޭނުންވިއެވެ. އަދި ބައެއް ކުދިންގެ ހަށިގަނޑުން ހަކުރު ދަށްވުމާއި ހަށިގަނޑުގެ ހޫނުމިން ދަށްވުން ފަދަ މައްސަލަތައް ދިމާވިއިރު، މިފަދަ އައިބުތަކާއެކު އުފަންވި ކުދިންގެ މަރުވާ ނިސްބަތް ހުރީ 3.7 އިންސައްތައިގައެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މުޅި ގައުމުގެ ހާލަތު މިއަށްވުރެ ވެސް ގޯސްވުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ސަބަބަކީ މި ދިރާސާ ބިނާކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި އައިޖީއެމްއެޗްގައި އުފަންވި ކުދިންގެ މައްޗަށް ކަމަށްވެފައި، ބަނޑަށް މަރުވާ ކުދިންނާއި، އެހެން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި އުފަންވާ ކުދިންގެ މައުލޫމާތު މީގައި ހިމެނިފައި ނުވާތީއެވެ.
މި ދިރާސާއަކީ ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ އެހީތެރިކަމާއެކު ކުރިއަށްގެންދާ ”ސައުތު-އީސްޓް އޭޝިއާ ރީޖަނަލް ނިއުބޯން އެންޑް ބާތު ޑިފެކްޓްސް ސަވައިލަންސް“ އިސްނެގުމުގެ ބައެކެވެ. ރާއްޖެ މި ނިޒާމުގައި ބައިވެރިވީ 2015 ވަނަ އަހަރުއެވެ.
ދިރާސާ ތައްޔާރުކުރި ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވާފައިވަނީ، އުފަންވާއިރު ހުންނަ ގިނަ އައިބުތަކަކީ ކުރިއާލައި ދެނެގަނެވިއްޖެނަމަ ރައްކާތެރިވެވިދާނެ ކަންކަން ކަމަށެވެ. އެގޮތުން މާބަނޑުވުމުގެ ކުރިންނާއި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފޮލިކް އެސިޑް ބޭނުންކުރުމާއި، ސްކްރީންކުރުން އިތުރުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. އަދި އަތޮޅު ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައިވެސް މިފަދަ އައިބުތައް ދެނެގަތުމުގެ ނިޒާމު ފުޅާކުރުމަށާއި، އާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ކެމްޕޭންތައް ހިންގުމަށް ޑޮކްޓަރުން ވަނީ އިލްތިމާސްކުރައްވާފައެވެ.
